دیتا سنتر چیست ؟
در اوايل دهه 90، پس از به وجود آمدن مفهوم وب در اينترنت (سال 1993 ) و پروتكل HTTP كه به سادگی امكان به اشتراك گذاشتن مستندات در اينترنت را در اختيار كاربران قرار می‌داد، روز به روز بر تعداد كاربران اينترنت افزوده شد. از سوی ديگر با اضافه شدن كاربران اينترنت، حجم مستندات نيز روز به روز افزايش يافت. مسلماً خطوط سابق اينترنتی و سرورهای موجود، توانايی جوابگويی به خيل عظيم كاربران را نداشتند. همچنين با زياد شدن كاربران و بالا رفتن حجم مستندات، و نيز سادگی انتشار اطلاعات در اينترنت، مفاهيم تجاری نيز وارد عرصه اينترنت شدند. شركت‌های تجاری نياز به سرورهايی داشتند كه اين امكان را به آنها بدهد كه به سادگی و با سرعت بتوانند اطلاعات خود را در اختيار مشتريان و كاربران خود قرار دهند. بالطبع اين امكان وجود نداشت كه هر شركت يا سازمانی كه قصد راه‌اندازی سايت‌های اينترنتی را دارد، خود راساً اقدام به راه‌اندازی سرور خود كند، چرا كه با وجود كاربران زياد اين سايت‌ها و حجم بالای ترافيك، نياز به اتصال‌هايی با سرعت‌های بسيار بالا وجود داشت كه مسلما حتی در صورتی كه اين امكان از لحاظ عملی وجود داشته باشد، هزينه بالايی را می‌طلبيد. راه‌حلی كه برای اين مشكل به نظر رسيد، راه‌اندازی مراكز خاصی تحت عنوان Data Center يا مراكز داده‌ای بود.
مشخصات يك Data Center
Data Centerهای متفاوتی در نقاط دنيا وجود دارد كه با توجه به نياز و همچنين شرايط منطقه‌ای طراحی و ساخته شده‌اند. استاندارد خاصی برای يك Data Center وجود ندارد اما در اينجا سعی شده است به برخی از مشخصات عمومی يك مركز داده‌ای اشاره شود.
- در اختيار داشتن اتصالات مختلف به اينترنت از طريق ISP و ICPهای مختلف:
به طور معمول يك Data Center برای اتصال به اينترنت از چندين اتصال مختلف استفاده می‌كند تا در صورتی كه هر يك از اتصالات به دليلی از كار افتادند، در سرويسدهی مركز وقفه‌ای پيش نيايد. برخی از Data Center معروف با بيش از 12 اتصال مختلف به اينترنت متصلند.
- وجود سيستم قدرت پشتيبان:
يكی از مهم‌ترين مسائل در Data Center سرويسدهی بدون وقفه به مشتريان می‌باشد. با توجه به امكان قطع برق به دلايل مختلف همچون حوادث غيرمترقبه يا جنگ، نياز به سيستم برق پشتيبان ضروری است. معمولاً Data Centerهای بزرگ از UPS های مخصوصی استفاده می‌كنند كه امكان سرويسدهی به بيش از 100 كامپيوتر را دارند. علاوه بر سيستم UPS، ژنراتورهای قوی نيز در مركز داده‌ای وجود دارد تا در صورت قطع بلندمدت برق، سرويسدهی بدون وقفه انجام شود.
- وجود سرورهای متعدد:
هدف اصلی يك Data Center در اختيار گذاشتن سرورهای وب برای مشتريان است. سرورهای مورد استفاده با توجه به نياز و امكانات Data Center تعيين می‌شود. تنها تفاوت مهم، نوع سرورهای مورد استفاده توسط Data Center است. در Data Center ها از دو نوع سرور استفاده می‌شود: سرورهای Rackmount و يا سرورهای Desktop. با توجه به حجم كم سرورهای Rackmount اين امكان برای مركز داده‌ای فراهم می‌شود كه در فضايی كوچك، تعداد زيادی سرور قرار گيرد. اما مسئله مهم در اين نوع سرورها، قيمت بالای اين سرورها نسبت به سرورهای Desktop است. علاوه بر اين امكان ارتقاء سرورهای Rack Mount تنها به مقدار اندك امكان‌پذير است. با توجه به اين موضوع اكثر Data Center از سرورهای Desktop استفاده می‌كنند.
- مشخصات فيزيكی:
با توجه به اين نكته كه اكثر سرورهای وب از نوع Desktop هستند، ساختمان‌های مراكز داده‌ای اكثرا با سقف‌های بلند ساخته می‌شوند كه علاوه بر تهويه هوا، امكان قرار دادن سرورهای بيشتر را می‌دهند. همچنين در تمامی Data Centerها، مسيرهايی برای گذراندن كابل‌های شبكه و همچنين كابل‌های برق وجود دارد. علاوه بر اينها، وجود سيستم تهويه قوی برای پايين نگاه داشتن دمای سرورها ضروری می‌باشد. البته مشخصاتی همچون وجود سقف كاذب، كف كاذب و همچنين سيستم اطفاء حريق در برخی موارد توصيه شده است.
مسئله مهم در Data Centerها، امكان استفاده متقاضيان از سرورهای Data Center می‌باشد كه در اين بخش به آن می‌پردازيم.
- نحوه در اختيار گرفتن يك سرور وب:
پس از اينكه متقاضی سرور، با شرايط قراردادی كه Data Center مفاد آن را تنظيم كرده موافقت كرد، يك سرور در اختيار وی گذاشته می‌شود. بسته به نوع قرارداد سرور می‌تواند تنها شامل سيستم عامل و يا نرم‌افزارهای كمكی همچون نرم‌افزارهای FTP و يا Control Panel سايت باشد. در صورتی كه اين نرم‌افزارها بر روی سرور نصب نشده باشد، متقاضی خود بايد اين نرم‌افزارها را نصب كند. متقاضی اكثرا از طريق Remote terminalها و يا نرم‌افزارهای خاصی مانند PCAnywere سرور خود را از راه دور كنترل می‌كند. پس از نصب و تنظيمات نرم‌افزاری، سرور آماده سرويسدهی می‌شود و بر حسب نياز متقاضی استفاده می‌شود. نكته قابل توجه، كنترل سرورها توسط متقاضی از راه دور است. با توجه به اين موضوع مسئوليت كليه مسائل و مشكلات سرور از جمله از كار افتادن سرويس‌ها و نرم‌افزارها و يا حملات هكری به عهده متقاضی می‌باشد. البته در شرايط خاص و پرداخت مبالغ معين متقاضی می‌تواند از خدمات Data Center استفاده كند. هرچند در شرايط بحرانی همچون حملات گسترده كه منجر به از كار افتادن تمامی سرورها شود، معمولا Data Center برای سرويسدهی به تمامی سرورها به مشكل برخورد می‌كنند كه در اين صورت طبق اولويت‌های خود اقدام به رفع مشكل می‌كنند. برگرفته ازccwmagazine